Deel 1 – Het winnen van een oorlog
Inleiding
De (steeds spaarzamer wordende) berichten uit Oekraïne zijn niet goed voor Europa en de NAVO. Over het hoe en waarom kan ik kort zijn: naar mijn mening hebben we, het Westen, verzuimd om een vuist te maken tegen Poetin. Zoals we sinds de annexatie van Georgië verzuimen een vuist te maken tegen Poetin. En die 61 miljard dollar uit de Verenigde Staten zijn naar mijn mening uitstel van executie.
Ik hield Poetin lang voor een intelligent mens. Slim en sluw. Daarom was ik ervan overtuigd dat hij Oekraïne niet zou aanvallen. Hij zou toch Sun Tzu wel hebben gelezen? Je kunt een oorlog die je zelf start nooit winnen. Ja, je kunt een land veroveren, maar door gebrek aan legitimiteit, gewoon het kosmische rechtvaardigheidsgevoel dat in de meeste mensen in hun DNA zit, verlies je op termijn de oorlog.
Illustratief: de golfoorlogen
De eerste Golfoorlog
Irak besloot Koeweit aan te vallen en te bezetten en begon een oorlog op 2 augustus 1990. Koeweit kon zich op geen enkele manier verdedigen tegen de enorme overmacht. Na een dag was de strijd eigenlijk beslecht in het voordeel van Irak.
De bezetting van Koeweit door Irak schaadde te veel belangen van andere staten en de inval en bezetting was in het licht van internationaal recht en in de (Westerse) publieke opinie “illegaal”, wat je daar verder ook van mag vinden. In ieder geval vond iedereen die een legitiem belang dacht te hebben dat Irak het kwaad was en “wij” vertegenwoordigden het goed.
Diep in hun hart wisten de meeste Irakese soldaten zelf heus wel dat Koeweit nergens om gevraagd had en er geen legitieme aanleiding was om Koeweit tegen haar wil in een oorlog te betrekken. Alleen was Koeweit een gemakkelijke prooi, dus tot een snelle overwinning met geringe verliezen waren de Irakese soldaten nog wel te motiveren. De strijdmachten van de coalitie waren van een heel ander kaliber en zonder een legitiem doel is de motivatie dan snel verdwenen.
Partijen met aanzienlijke belangen hadden al snel de gelederen gesloten en operatie Dessert Storm werd voorbereid en uitgevoerd, startende op 16 januari 1991. Op 28 februari 1991 was het Iraakse leger vernietigend verslagen door de coalitie en kondigde de coalitie een (eenzijdige)
wapenstilstand af. Op 11 april 1991 eindigde de oorlog. De hele oorlog duurde nog geen 9 maanden, de feitelijke strijd enkele weken. Irak was de oorlog begonnen en kennelijk had Saddam Hoessein ook Sun Tzu niet gelezen.
De tweede Golfoorlog
George Bush kennelijk ook niet, want onder het valse motief van het bezitten van massavernietigingswapens, besloot hij na de aanslagen van 11 september 2001, Irak binnen te vallen. Dezelfde legers tegenover elkaar. Deze oorlog (zonder legitiem doel en Colin Powell had grote twijfels over het “bewijs” van massavernietigingswapens, zoals de CIA hem had bezworen) startte in 2003. Militair gezien (ook al ging het een stuk minder soepel dan in 1991) was Irak geen partij voor de VS. Het regime van Saddam Hoessein werd omvergeworpen. Op 13 december 2003 werd Saddam Hoessein gearresteerd.
De oorlog ging echter voort en duurde formeel 8 jaar en 9 maanden en eigenlijk moeten we constateren dat die oorlog nimmer is geëindigd. Er is een bloedbad en een chaos aangericht en één ding staat als een paal boven water: de VS hebben deze oorlog niet gewonnen en het Iraakse volk is de grote verliezer.
Ga voor jezelf de oorlogen in de geschiedenis na en kijk wie de eerste oorlogshandelingen heeft verricht (dat hoeft niet per se een reële gevechtshandeling te zijn; het kan ook een ongevraagde economische gevechtshandeling zijn). Kijk vervolgens wat er ten langen leste gebeurd is met de partij die een andere partij ongevraagd in het conflict heeft betrokken. Sun Tzu had dat dik 500 jaar voor onze jaartelling al vastgesteld. Al verovert Poetin Oekraïne, de oorlog zal hij niet winnen. Maar wat gebeurt er daarna? Wie is Vladimir Poetin eigenlijk?
Deel 2: Wie is Vladimir Vladimirovitch Poetin?
Laten we de persoon Vladimir Poetin iets nader bekijken. Hij is geboren in Leningrad waar het gezin Poetin onder armzalige omstandigheden leefde. Naar het schijnt, is onze Vladimir in zijn jeugd veelvuldig mishandeld door zijn vader. Op straat in Leningrad leerde hij de taal van de straat: vechten. Hij stond bekend om zijn opvliegende karakter, als vechtersbaasje en straatboefje. Hij maakte deel uit van een straatbende.
Poetin legde zich toe op een aantal vechtsporten. Zijn coach bracht hem discipline en strategisch denken bij. Judo verbeterde ook zijn zelfbeheersing en zoals hij zelf later zou zeggen, heeft judo hem gered van het straatleven. Een aantal van zijn toenmalige sparringpartners (net als enkele latere collega’s bij de KGB) behoort nog altijd tot zijn “inner circle” en werd later eigenaren van energiegiganten en banken en zodoende steenrijk.
Na de middelbare school ging Poetin rechten studeren. Na zijn afstuderen werd hij aangenomen bij de KGB (de vervulling van een jongensdroom) in een administratieve functie. Later werd hij toegelaten tot de contraspionage in een onbeduidende functie. In de jaren 80 werd hij in Dresden gestationeerd, werd uiteindelijk bevorderd tot luitenant-kolonel, maar zijn functies binnen de KGB bleven onbeduidend.
In de steek gelaten
In november 1989 viel de Berlijnse muur. In december van dat jaar werd het kantoor van de KGB in Dresden door demonstranten belegerd. Poetin vroeg bescherming van het Russische leger, maar kreeg die niet en werd feitelijk in de steek gelaten. In 1990 keerde Poetin met zijn gezin terug naar Moskou en na korte tijd ging het terug naar Leningrad. Daar werkte Poetin (in dienst van de KGB) aan de universiteit.
Start politieke carrière
Hij blijkt over goede managementvaardigheden te beschikken en wordt de assistent van de latere voorzitter van de gemeenteraad. Poetin neemt ontslag uit de KGB na de mislukte staatsgreep in 1991. In 1992 wordt hij viceburgemeester van Sint-Petersburg (inmiddels was Leningrad omgedoopt).
Van juli 1998 tot augustus 1999 was hij hoofd van de FSB (opvolger van de KGB). Nadat op 31 december 1999 Boris Jeltsin afgetreden was als president van Rusland, werd Poetin president. Door verandering van wetgeving en “handjeklap” kan Poetin nu president “voor het leven” zijn.
Macht als lijfsbehoud
Dat laatste is waarschijnlijk ook zijn doel. Niet vanuit politieke overwegingen, maar gewoon heel banaal uit lijfsbehoud. Naar mijn mening is Poetin er feitelijk helemaal niet op uit om “de volgende tsaar van Rusland” te worden. In zijn jaren als president (en premier) van Rusland heeft Poetin zijn “inner circle” op tal van interessante posities gepositioneerd. Deze mensen verdienen astronomisch veel geld. Niet omdat ze een paar uur in de week langer werken dan de andere Russen, maar het is eigenlijk geld dat, in een land dat zich bezighoudt met wat het beste is voor het land, aan het land en aan het volk toebehoort. Het moge duidelijk zijn dat Poetin meedeelt in de buit als “leader of the gang”.
Crimineel
We hebben primair niet te maken met een politiek leider, maar met een crimineel. Hoe kun je je als crimineel verzekeren van je positie als baas van de bende?
Deel 3. Capo di tutti capi
De chaos van Perestrojka en Glasnost
Perestrojka en Glasnost hebben de Sovjetunie niet kunnen brengen wat ervan werd verwacht: een vrij, veilig en stabiel leven voor de inwoners van de Sovjetunie. De normale inwoner van de Sovjetunie heeft het nooit breed gehad, maar er kon altijd wel worden voorzien in primaire levensbehoeften (tenzij een machthebber daar anders over dacht). Maar nu waren de winkels leeg en wat er te koop was, was onbetaalbaar geworden. Pensioenen waren waardeloos geworden. Was dit nu wat kapitalisme inhield?
Lid van de NAVO?
Ook al hebben partijen wellicht hun best gedaan om de spanningen tussen Oost en West te verminderen en om nauwere betrekkingen met elkaar te onderhouden, naar mijn mening hebben wij, het Westen, de NAVO, een uitgelezen kans laten liggen door de Sovjetunie niet uit te nodigen om toe te treden tot de NAVO en ze te gaan helpen met de opbouw van hun land en hun economie.
Niet dat zo’n uitnodiging direct zou worden geaccepteerd: al honderden jaren wantrouwen de Russen de rest van Europa en omgekeerd. En terecht was Rusland bezorgd dat ze de controle over hun (rijkelijk aanwezige) grondstoffen zou verliezen, dus een mogelijk lidmaatschap van de NAVO is zeker geen sine cure.
Democratie
Rusland heeft bovendien geen democratische cultuur. Je kunt geen democratie “vestigen” in een land dat nooit iets anders dan een totalitair regime heeft gekend. Een werkende democratie is een proces van generaties. En kijken we naar onszelf, kunnen we ook zien hoe gemakkelijk het is om een democratie te slopen. Daar zijn geen generaties voor nodig.
De rol van de NAVO
In al die jaren dat de chaos in de Sovjetunie heerste en de Sovjetunie helemaal uit elkaar viel, was er een vlucht van voormalige Sovjetstaten naar het Westen. En het Westen heeft die vlucht omarmd. Het gevolg was niet alleen dat de macht van de Sovjetunie ineenschrompelde, maar (en of dat nu de bedoeling was of niet) de bedreiging tegen Rusland groeide. Immers, de weg naar Moskou was duizenden kilometers ingekort. Bovendien is de uitbreiding van de NAVO (die ineens haar missie verloor bij het uiteenvallen van de Sovjetunie en eigenlijk sinds die tijd zoekende is) een on going proces geworden. En God weet waarom.
Het “echte gevaar”
Het voorgenomen kapitalisme/liberalisme was geflopt en ondertussen nadert de “aloude vijand” met rasse schreden het moederland. Voor iemand als Poetin een ideale situatie om “het echte gevaar” onder de aandacht van de Russische bevolking te brengen.
Glasnost (openheid)
Er lag teveel op straat na de Glasnost. Heel veel Russen meenden op de hoogte te zijn van de praktijken van hun leiders, dan wel de overheid, of die praktijken nu waar waren of niet. De corruptie vierde hoogtij. Een klein aantal mensen werd in korte tijd astronomisch rijk en Poetin eiste als baas zijn deel.
Een riant inkomen (volgens Chodorkovski)
Volgens Michail Chodorkovski (een van de oligarchen) maakte Poetin tijdens een vergadering met de oligarchen zijn aanbod eenvoudig duidelijk door de kring rond te wijzen en te zeggen: “50%”, waarbij impliciet duidelijk was wat er met je zou gebeuren als je geen gebruik wilde maken van het aanbod.
Chodorkovski verzette zich, gaf duidelijk blijk van politieke aspiraties en verdween ruim 8 jaar in de gevangenis wegens fraude en belastingontduiking. Hij is na zijn vrijlating naar het Westen gevlucht. Er lopen nog steeds onderzoeken tegen hem die hem decennia gevangenisstraf kunnen opleveren. Zijn vermogen is grotendeels terechtgekomen bij Igor Setsjin, een Poetin-getrouwe. Let op: Chodorkovski heeft een reden om Poetin in een kwaad daglicht te stellen en zijn verhaal is voor zover ik weet niet bevestigd door iemand anders.
Gevaarlijke geluiden
Poetin werd door betogers openlijk van diefstal beschuldigd. Dat soort geluiden zijn gevaarlijk, of ze nu waar zijn of niet. Die geluiden moesten de kop worden ingedrukt en dat is met veel geweld gepaard gegaan. Maar minstens zo belangrijk mochten die geluiden niet gemakkelijk weer de kop op steken. Je kunt je eigen mensen niet af blijven slachten, dat is zelfs Stalin niet gelukt en die heeft er toch ernstig zijn best voor gedaan.
Een gemeenschappelijke vijand
Hoe leid je de aandacht van het volk af? Zoals dat al millennia gebeurt: je creëert een gemeenschappelijke vijand en je zaait angst en haat. En jij presenteert je als degene die ervoor zal zorgen dat jouw veilige toekomst gewaarborgd wordt. Zo blijf je capo di tutti capi. Hoe deze politiek succesvol grond kon vatten in Rusland en over de gevolgen daarvan, daarover gaat deel 4.
Deel 4 – Het binnenlands succes van Poetin
Die gemeenschappelijke vijand waar je bang voor moet zijn en die je moet haten, is het Westen, inclusief de NAVO. Poetin heeft handig gebruik gemaakt van het uitlichten van schendingen van verdragen door het Westen. En tegen die schendingen is weinig in te brengen. Het Westen heeft door haar eigen gedrag de legitimering geboden voor Poetins politiek.
Het is Poetin gelukt om de Russen ervan te doordringen dat het moederland steeds ernstiger bedreigd wordt door het Westen. Alleen maar angst en haat zaaien werkt een tijdje, maar als er geen doden vallen, slijt de angst en je geloofwaardigheid.
Geen woorden, maar daden
Actie was dus noodzakelijk. Een tamelijk eenvoudig doelwit en een potentiële bron van besmetting voor Westerse ideeën was de voormalige Sovjetrepubliek Georgië, die inmiddels een democratisch gekozen regering had. In 2008 werd Georgië door Rusland binnengevallen (vanzelfsprekend onder discutabele voorwendselen) en geannexeerd. Voor Poetin bleek dit een test hoe het Westen zou reageren. Waarschijnlijk tot zijn eigen verbazing was er nauwelijks enige reactie, laten we zeggen: niet meer dan een keurig uitgesproken “Foei!” met de daarbij behorende boze blik en opgeheven wijsvinger.
Dmitri Medvedev
In 2008 werd Dmitri Medvedev president (en Poetin premier). Medvedev volgde een liberale koers. Te liberaal naar de zin van Poetin en vier jaar later presenteerde Medvedev Poetin als kandidaat voor het presidentschap (voor het leven). Opnieuw ontstonden protesten tegen Poetin die
wederom met harde hand werden neergeslagen. Voor Poetin was er de noodzaak om een bevolkingsgroep achter zich te krijgen die terugverlangde naar de oude Sovjetunie. De liberalisten vormden een te grote bedreiging voor hem en zijn handlangers.
Imperialisme, alleen inclusief Oekraïne
Het beleid van imperialisme versus kapitalisme/liberalisme was geboren: we moeten terug naar een sterk, groot Russisch imperium en ons verzetten tegen de verderfelijke, slappe liberaal democratische ideologieën. Dat imperium zou pas vorm krijgen wanneer Oekraïne, een van de belangrijkste voormalige Sovjetrepublieken, daarvan deel zou uitmaken.
Vazalstaat en militair ingrijpen
Eerst werd geprobeerd om naar Witrussisch voorbeeld een van Rusland afhankelijke vazalstaat te creëren. Toen dat mislukte, werd er naar grovere middelen gegrepen. De Krim en de Donbas werden in 2014 via militair ingrijpen geannexeerd. En wederom bleef het stil in het Westen.
De nieuwe tsaar
Op zich waren dit geen grote successen, maar ze bevestigden Poetins analyse dat het Westen verdeeld, zwak en verderfelijk is. In Rusland begon men hem langzaam als de nieuwe “tsaar van het Russische Rijk” te bestempelen.
Het is weliswaar vaker gebeurd, maar je moet van een bepaald kaliber zijn om de tsaar iets aan te doen. Poetin heeft succesvol gebruik gemaakt van terreur, onderdrukking, propaganda en succesvolle campagnes gevoerd om het “kwaad” een halt toe te roepen. Daarmee kan hij rekenen op veel steun onder de eigen bevolking. Die steun heb je nodig om tsaar te blijven.
Eenrichtingsverkeersweg
Blijft het te rustig en staat de welvaart van de bevolking onder druk, verschuift de aandacht gemakkelijk naar de alledaagse problemen waarmee de Rus wordt geconfronteerd. Eenmaal een imperialistische politiek te hebben geïmplementeerd, is het ongelooflijk moeilijk, zo niet onmogelijk om een andere politiek te gaan voeren en daarmee voldoende steun van de bevolking te behouden.
Deel 5 – De doodlopende weg naar oneindigheid
De volledige annexatie van Oekraïne is noodzakelijk voor het herstel van het “Groot Russische Rijk”. Vanzelfsprekend is de motivatie om de “speciale militaire operatie” te rechtvaardigen vergelijkbaar met de massavernietigingswapens van Saddam Hoessein. Bovendien was Oekraïne inmiddels een democratie. Een beginnende democratie weliswaar, geplaagd door gebruikelijke kinderziektes als onhandig bestuur en corruptie, maar met een door het volk gekozen regering. Daar hadden de Oekraïners immers voor gevochten en dat had geleid tot de vlucht van president Yanukovych, die zich door Poetin had laten omkopen.
Voorbereiding
De voorbereidingen voor de operatie startten meer dan een jaar voor de daadwerkelijke inval en de buitenlandse inlichtingendiensten waren overal van op de hoogte. In de weken voorafgaand aan de inval begonnen de Verenigde Staten met het publiekelijk voorspellen van wat er gaande was aan de Russisch-Oekraïense grens en waartoe dat zou leiden, weet je nog?
Die voorspellingen waren niet heel gewaagd, want er werd al maanden onderhandeld over het de-escaleren van de oplopende spanningen tussen Rusland en Oekraïne. Naar het schijnt heeft Poetin tijdens die onderhandelingen onder meer geëist dat NAVO-troepen langs de Europese oostgrens zouden worden teruggetrokken. Dat was onbespreekbaar voor de NAVO.
Falen diplomatie
Daar mag je van vinden wat je ervan wilt vinden, maar daarmee was een diplomatieke oplossing buiten bereik. Ongetwijfeld heeft het Westen “alles gedaan” om een gewapend conflict te voorkomen. Ik kan me niet voorstellen dat het Westen, de NAVO, niet heeft ingezien dat wanneer er geen diplomatieke oplossing mogelijk was, onvermijdelijk een militaire operatie van Rusland zou volgen om Oekraïne onder haar bewind te stellen. En als je dat weet, wat was dan het antwoord op de annexatie van Oekraïne door Rusland?
Complex probleem
Er kwam geen antwoord. Er is niet eens sprake van gecoördineerde hulp aan Oekraïne. Hoe kan het dat we geen antwoord hebben als iets dergelijks voor onze voordeur gebeurt?
Laat ik vooropstellen dat dit conflict gecompliceerd is voor het Westen. Oekraïne is geen NAVO-lid en geen lid van de EU. Heel kort door de bocht: de NAVO en de EU kunnen zich niet aangevallen voelen. Stel dat we ons militair inmengen, zou de Rus zeggen: waar bemoeien ze zich mee? We hebben ook geen hele goede ervaringen met het opkomen voor onze normen en waarden ten behoeve van andere landen, zoals Korea en Vietnam. Andere normen en waarden bleken sterker.
Wat mij verbaast, is dat we defensief militair gezien, geen enkel signaal aan Poetin afgeven (en daarmee wellicht de druk op het Oekraïense front verlagen). We kunnen of misschien zelfs moeten onze oostgrens toch mobiliseren en versterken? Waarom gebeurt dat niet, of in onvoldoende mate?
Meer te verliezen dan te winnen
Ik zal antwoorden: we hebben daar geen zin in, de politiek voorop. Er zijn economische sancties tegen Rusland ingesteld, maar zelfs die zijn we niet bereid te handhaven. Ja, tegen een MKB-er die bloemen verkoopt ofzo, maar als het om échte dingen gaat, zoals olie of gas, gaan eigen belangen volslagen principeloos voor. We willen ons eigen, luxe leventje in weelde en overvloed en als we daarvoor wat geld moeten betalen, nou vooruit dan maar. We hopen dat het allemaal zo’n vaart niet zal lopen. We geloven dat we meer te verliezen dan te winnen hebben en verliezen liever “een beetje” om de rest te behouden (dat vanzelfsprekend ook steeds verder afbrokkelt).
Desintegrerende samenleving
De Westerse samenleving is volgens mij volkomen vermolmd. Verregaand individualisme beheerst de samenleving inclusief de politiek. De politiek is niet in staat of bereid om een perspectief te bieden en is niet geïnteresseerd om op de winkel te passen, oftewel: we zijn volkomen stuurloos.
De opmaat voor de Tweede Wereldoorlog
Die stuurloosheid en besluiteloosheid doen denken aan Chamberlain en Daladier die dachten “Peace for our time” te hebben bereikt met het verdrag van München met Adolf Hitler op 30 september 1938. Oostenrijk (al dan niet vrijwillig) en Sudetenland (zeker niet vrijwillig) werden voor dat doel “opgeofferd”. Elf maanden later viel Duitsland Polen binnen, het begin van de Tweede Wereldoorlog. “Our time” bleek in totaal elf maanden te zijn.
Een stap te ver, uitsluitend verliezers
Net als Hitler is Poetin aan een operatie begonnen die niet meer kan worden teruggedraaid. Winnen is voor geen der partijen weggelegd; aan het eind van de rit zijn er uitsluitend verliezers.
Kernmacht Rusland
Zijn we in staat om Poetin op andere gedachten te brengen? Op dit moment in ieder geval niet. We hebben in geval van Rusland te maken met een kernmacht. Sinds het ontstaan van kernwapens zijn we een aantal maal ontsnapt aan een nucleaire catastrofe (Hiroshima en Nagasaki uitgezonderd). Een catastrofe die zijn oorsprong had kunnen vinden in de escalatie van een conflict (Cubacrisis) en, in een tamelijk talrijk aantal gevallen, in fouten in systemen en verkeerde menselijke beoordelingen. Tot nu toe zijn we ontsnapt aan een nucleaire catastrofe doordat “iemand” uiteindelijk zijn gezond verstand liet prevaleren.
Geen behoefte aan gezond verstand
In geval van Poetin hoeven we niet te rekenen op gezond verstand. De weg van het gezond verstand heeft hij achter zich gelaten. Hij moet successen blijven melden in de strijd tegen het decadente en fascistische Westen en zijn belofte van het “Grote Russische Rijk” waarmaken. Successen die het behoud van het moederland “eeuwig” moeten waarborgen, een duizendjarig rijk. Hij zal daarvoor tot het uiterste (moeten) gaan, ook als het de inzet van kernwapens betreft. Al het andere leidt tot zijn persoonlijke vernietiging. (Wees gerust: ik heb hem al eens verkeerd ingeschat.)
Kernwapens in handen van criminelen
Onze ergste nachtmerrie is waarheid geworden: de kernwapens zijn niet in handen van een mogendheid, maar van een criminele organisatie. Poetin kan niet vrijwillig afstand doen van de troon, dat kost hem zijn leven. Mocht hij plotseling overlijden, is het maar de vraag of het syndicaat uiteenvalt of wie de nieuwe leider van het syndicaat wordt en of er daarmee niet een nog grotere crimineel aan het roer komt te staan. Een opstand in Rusland lijkt onwaarschijnlijk, zeker zolang Poetin successen blijft behalen (no matter what the costs, hij heeft immers “geduld en raakt niet snel verveeld, in tegenstelling tot het Westen”).
De nabije toekomst
Mijn analyse: zet maar een dik kruis door Oekraïne; we vinden PR belangrijker dan ideologie. Daar zal het niet stoppen. Sluw als hij is, zal Poetin zorgvuldig zijn volgende doel kiezen (heeft hij waarschijnlijk al gekozen) en zo snel als mogelijk handelen om te voorkomen dat de aandacht van de Rus weer naar interne aangelegenheden verschuift. Zet dus ook maar een dik kruis door Moldavië.
NAVO-landen doelwit?
Dan zijn de niet-NAVO-landen aan die kant wel een beetje uitgeput. Ik begrijp de angst van de Baltische staten wel. Want Poetin laat zich niet weerhouden van een inval in een NAVO-land omdat hij bereid is te doen wat in onze kop niet opkomt: het gebruiken van kernwapens. Heel kort door de bocht: wat maakt het hem uit?
Het gebruik van kernwapens
Dat brengt ons bij een groter vraagstuk: zolang er kernwapens bestaan, waarom zouden we deze aanhouden, als we ze toch niet gaan gebruiken? We kunnen de vraag ook anders formuleren: als ik over kernwapens beschik, wat weerhoudt mij ervan deze te gebruiken? Kernwapens zijn niet gemaakt om in de kast te leggen. Ze zijn gemaakt om te gebruiken. We gebruiken ze waarschijnlijk niet omdat dat zou betekenen dat ik mezelf vernietig. Maar in voorgaande zin zit uitsluitend
het gebruik van kernwapens opgesloten, niet het uitsluiten van het gebruik.
Een kernwapenvrije wereld, de enige hoop
Vladimir Poetin reist over de weg die tot zelfdestructie leidt: de doodlopende weg naar oneindigheid. Maakt het uit op welke manier deze zelfdestructie wordt gerealiseerd? Het zou de eerste collectieve zelfmoord niet zijn. In mijn optiek rest er voor het Westen (als dat niet vanzelf ten ondergaat voor die tijd) maar een optie: zorgen voor een defensief systeem dat de kernwapens van een ander kan uitschakelen voordat er schade wordt aangericht, zo snel als mogelijk!
Next step laat zich raden: we moeten definitief af van nucleaire wapens. En dat vraagt een enorme verantwoordelijkheid: zelf afscheid nemen van je kernwapens. Een eensgezinde wereld is waarschijnlijk utopie. Maar als we er niet in geloven, weten we zeker dat er nooit eensgezindheid zal ontstaan. Laten we op zijn minst de hoop levend houden en hard, keihard werken!